Katowice to stosunkowo nowe miasto, mimo to mają również piękne zabytki. Co ciekawe wiele zabudowań o niesamowitej wartości i architekturze nie jest znana nawet osobom w Katowicach urodzonym, wychowanym. Między innymi tak jest z Pałacem w Załężu. Niepozorny budynek skrywa w sobie przepiękne wnętrza godne podziwu. Jednak nie pojawia się on w wielu przewodnikach czy materiałach promocyjnych miasta. Pałac Goldsteinów jest o wiele bardziej znanym obiektem zarówno mieszkańcom Katowic jak również turystom. Faktycznie to imponujący zabytek, któremu warto poświęcić kilka zdań.
Pałac w Załężu
Pałac zlokalizowany w jednej z Katowickich dzielnic – Załężu nazywany bywa również Dworem w Załężu. Nie bez powodu takie nazewnictwo, bowiem niegdyś Pałac był częścią zabudowy folwarcznej. Obiekt wzniesiony w stylu neoklasycyzmu pod koniec XIX wieku. Niedługo po ukończeniu budowy bo w 1905 roku doznał przebudowy według projektu Georga i Emila Zillamnów. Od samego początku aż do 1945 roku w pałacu miała swą siedzibę Spółka Akcyjna spadkobierców Georga von Giesche. Następnie w budynku urzędował Górniczy Zakład Lecznictwa Ambulatoryjnego, a następnie był siedzibą przedszkola. Na początku XXI wieku obiekt został sprzedany spółce Avimed dzięki czemu obiekt został odrestaurowany. W wyremontowanym budynku aktualnie zlokalizowano prywatny szpital.
Budynek pałacu jest przestronny i ciekawy zarówno z zewnątrz jak i od wewnątrz. Posiada on dwie kondygnacje, jak również poddasze i podpiwniczenie. Dekoracyjne wnętrze klatki schodowej zachwyca ozdobnymi drewnianymi balustradami oraz okazałym żyrandolem z końca XIX wieku. Przed budynkiem dobudowany został podjazd dla pojazdów kołowych doskonale komponujący się z otoczeniem. Warto zauważyć iż do pałacu przynależy niewielki ale klimatyczny park. Jest on obecnie przedzielony na dwie części ulicą Gliwicką, niemniej plac Józefa Londzina historycznie był częścią parku pałacowego. Na uwagę zasługuje dostęp do infrastruktury miejskiej pałacu, gdyż bezpośrednio przy pałacu w Załężu zlokalizowany jest przystanek tramwajowy oraz autobusowy nazwany na cześć pałacu – Załęże Dwór.
Pałac Goldsteinów
Pałac Goldsteinów to tylko jedna z nazw jaka jest używana dla określenia tego obiektu. Bardziej znany jest jako Willa Goldsteinów lub Pałac Przemysłowców. Wzniesiony w stylu neorenesansowym na zlecenie Abrahama i Josefa Goldsteinów. Mieści są on w śródmieściu Katowic i zbiegu Placu Wolności i ulicy Jana Matejki.
Wspominając pałac warto dodać iż Goldsteinowie dotarli do Katowic z zamiarem rozbudowy sieci tartaków, którymi władali. Również w Katowicach mieścił się ich tartak na tyłach pałacu zbudowanego w 1872 roku. Niestety niedługo po ukończeniu budowy w 1892 roku wybuchł pożar w tartaku i całą posiadłość doznała dotkliwych strat. Sytuacja ta spowodowała iż Goldsteinowie przenieśli swą działalność do Wrocławia a pałac sprzedali.
Po wojnie w latach 1952-1990 mieściło się w obiekcie kino Przyjaźń, a od roku 75-go teatr awangardowy „12a”. To również w tym obiekcie odbył się pierwszy festiwal Rawa Blues.
Do czasów drugiej wojny światowej w budynku miała swą siedzibę Izba Przemysłowo-Handlowa. Po wojnie w latach 1952-1990 mieściło się w obiekcie kino Przyjaźń, a od roku 75-go teatr awangardowy „12a”. To również w tym obiekcie odbył się pierwszy festiwal Rawa Blues. Z czasem działalność kulturalna w pałacu zanikała na rzecz rozwoju instytucji finansowych. Na przełomie XX i XXI wieku zaczął w pałacu działać Big Bank oraz Ślaski Dom Maklerski. Aktualnie do roku 2010 pałac jest siedzibą katowickiego Urzędu Stanu Cywilnego. Tym samym nieruchomość została zakupiona przez miasto Katowice, wyremontowana i zagospodarowana.
